ĐỀN TRẦN NAM ĐỊNH

Sưu Tầm
03/11/2017

ĐỀN TRẦN - NAM ĐỊNH

                                                       

Lễ hội ở đền Trần thường diễn ra 3 ngày, từ 13 đến 15 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Lễ hội mở đầu bằng lễ khai ấn bắt đầu từ giờ Tý (giữa đêm). Thời gian gần đây, ngày càng nhiều người tới hành lễ tại đền Trần vào dịp hội để xin/mua được tờ ấn với mong ước sẽ được thăng tiến trong nghề nghiệp.

Theo sử sách ghi lại, Đền Trần Nam Định là nơi thờ các vua nhà Trần cùng các quan lại có công phù tá nhà Trần tại đường Trần Thừa, phường Lộc Vượng (Nam Định).

Đền Trần được xây dựng trên nền Thái miếu cũ của nhà Trần đã bị quân Minh phá hủy vào thế kỷ thứ 15. Đền Trần Nam Định gồm 3 công trình kiến trúc chính, là đền Thiên Trường (đền Thượng), đền Cố Trạch (đền Hạ) và đền Trùng Hoa. Cả 3 đền đều có kiến trúc chung và quy mô ngang nhau. Mỗi đền gồm tòa tiền đường 5 gian, tòa trung đường 5 gian và tòa chính tẩm 3 gian. Nối tiền đường và trung đường là kinh đàn (thiêu hương) và 2 gian tả hữu vu..

Đền Thiên Trường

Đền này được xây trên nền Thái miếu và cung Trùng Quang của nhà Trần mà trước nữa là nhà thờ họ của họ Trần. Cung Trùng Quang là nơi các thái thượng hoàng nhà Trần sống và làm việc. Đền Trần hiện nay được người dân địa phương xây bằng gỗ từ năm Chính Hòa thứ 15 (tức năm 1695). Các năm 1773, 1854, 1895, 1907-1908, đền được mở rộng và xây thêm. Đền Thiên Trường hiện tại gồm có tiền đường, trung đường, chính tẩm, siêu hương, 2 dãy tả hữu vu, 2 dãy tả hữu ống muống, 2 dãy giải vũ Đông Tây. Tổng cộng có 9 tòa, 31 gian. Tiền đường của đền Thiên Trường gồm 5 gian, dài 13m. Tại đây có đặt ban thờ và bài vị của các quan có công lớn phù tá nhà Trần. Sau tiền đường là trung đường là nơi thờ 14 vị hoàng đế nhà Trần. Tuy nhiên, không có tượng thờ mà chỉ có bài vị. Trước cửa trung đường có ba cỗ ngai là nơi thờ bái vọng các vị hoàng đế. Sau trung đường là chính tẩm gồm 3 gian. Đây là nơi thờ 4 vị thủy tổ của họ Trần và các phu nhân chính của họ ở gian giữa. Các hoàng phi của nhà Trần cũng được đặt bài vị thờ ở 2 gian trái, phải. Tòa thiêu hương (hay kinh đàn) là nơi đặt ban thờ và bài vị của các công thần nhà Trần. Có ban thờ riêng cho các quan văn, quan võ...

Đền Cố Trạch

Đền Cố Trạch được xây vào năm 1894. Theo bia Trùng kiến Hưng Đạo thân vương cố trạch bi kí, thì lúc tu sửa đền Thiên Trường năm 21 đời Tự Đức (năm 1868), người ta đào thấy ở phía Đông đền Thiên Trường một mảnh bia vỡ có ghi chữ Hưng Đạo thân vương cố trạch (nhà cũ của Hưng Đạo thân vương). Đền Cố Trạch đặt bài vị của Trần Hưng Đạo, gia đình và gia tướng. Tiền đường của đền Cố Trạch là nơi đặt bài vị của 3 gia tướng thân tín của Trần Hưng Đạo (đó là Phạm Ngộ, Phạm Ngũ Lão và Nguyễn Chế Nghĩa). Thiêu hương (kinh đàn) là nơi đặt long đình trong có tượng Trần Hưng Đạo cùng 9 pho tượng Phật. Bên trái đặt bài vị các quan văn. Bên phải đặt bài vị của các quan võ. Gian tả vu là nơi đặt bài vị Trương Hán Siêu, Phạm Thiện Nhân và các bài vị văn thần triều Trần. Gian hữu vu là nơi đặt bài vị võ thần triều Trần, bài vị Trần Công và các thân nhân họ Trần. Tòa trung đường là nơi đặt bài vị và tượng của Trần Hưng Đạo, bài vị của 4 người con trai, của Phạm Ngũ Lão và các tả hữu tướng quân. Tòa chính tẩm là nơi đặt bài vị của cha và mẹ Trần Hưng Đạo, của Trần Hưng Đạo và vợ, 4 người con trai và 4 người con dâu của Trần Hưng Đạo, của con gái.

Đền Trùng Hoa

Đền Trùng Hoa mới được Chính phủ và tỉnh Nam Định xây dựng mới từ năm 2000. Đền được xây trên nền cung Trùng Hoa xưa-nơi các đương kim hoàng đế nhà Trần về tham vấn các vị thái thượng hoàng. Trong đền Trùng Hoa có nhiều pho tượng bằng đồng của các hoàng đế nhà Trần đặt tại tòa trung đường và tòa chính tẩm. Tòa thiêu hương là nơi đặt ngai và bài vị thờ hội đồng các quan. Gian tả vu thờ các quan văn. Gian hữu vu thờ các quan võ.

ĐỀN TRẦN - THÁI BÌNH

Mảnh đất Long Hưng - Ngự Thiên (nay là Tỉnh Thái Bình), từ đầu thế kỷ thứ XIII đã được dòng họ Trần chọn là nơi dựng nghiệp xây dựng lên một Vương triều cường thịnh, với hào khí Ðông A lẫy lừng, võ công oanh liệt vào bậc nhất trong các triều đại phong kiến Việt Nam.

Trong Ðại Việt sử ký toàn thư, Việt Sử thông giám cương mục, Kiến văn tiểu lục,... đều ghi rõ: Tổ tiên nhà Trần, đời nối đời làm nghề chài lưới. Từ đầu thế kỷ 12, họ Trần đã đến vùng Tức Mặc (Nam Ðịnh) và Lưu Xá (xã Canh Tân, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình) sinh sống và làm nghề đánh cá trên lưu vực sông Hồng, sông Luộc. Bởi thấy vùng đất Long Hưng thuận lợi, có địa thế đẹp, cụ Trần Hấp đã di chuyển mộ cha và vợ đến vùng đất Thái Ðường - Ngự Thiên thuộc thôn Tam Ðường - xã Tiến Ðức - huyện Hưng Hà - tỉnh Thái Bình ngày nay và lên bờ định cư, phát triển nông tang.

Cùng với sự lớn mạnh của dòng họ và hậu thuẫn của các thế lực mạnh thời đó, dòng họ Trần đã từng bước được Triều Lý giao cho nhiều công việc quan trọng. Vào cuối triều Lý, giặc Quách Bốc liên tục đánh phá kinh thành Thăng Long, vương triều Lý phải sơ tán, Thái tử Sảm phải lánh nạn về Long Hưng đã gặp gỡ, lên duyên với người con gái làng Phù Ngự (nay là làng Ngừ, xã Liên Hiệp, huyện Hưng Hà). Ðến năm 1225 với tài sắc của người con gái làng Ngừ (Trần Thị Dung) và tài thao lược của Thái sư Trần Thủ Ðộ đã thúc đẩy việc Vua Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh (sau này là Vua Trần Thái Tông). Ðây là cuộc chuyển giao quyền lực chính trị có một không hai trong lịch sử các Triều đại phong kiến Việt Nam.

Khi thay thế Triều Lý, Triều Trần đã về trấn giữ Kinh đô Thăng Long nhưng vùng đất Long Hưng - Hưng Hà vẫn được các Vua Trần xây dựng làm hậu phương vững chắc. Triều đình đã cho các Vương Hầu, thân tộc của mình về Long Hưng xây dựng các điền trang, thái ấp, phát triển sản xuất, tích trữ lương thảo nuôi quân đánh giặc. Trai tráng đất Long Hưng được các Vua Trần tin cẩn lựa chọn sung làm quân túc vệ, quân tinh cương bảo vệ Triều đình.

Cả ba lần kháng chiến chống quân Nguyên - Mông xâm lược - mảnh đất Long Hưng - Ngự Thiên đều là nơi Nhà Trần chọn làm căn cứ thứ hai (sau thành Thăng Long) để lánh nạn, tập hợp quân sỹ, chuẩn bị vũ khí, lương thảo. Và cũng chính nơi đây là địa điểm tổ chức Ðại lễ Bái Yết tổ tiên, ban phúc ân cho muôn dân trăm họ và ăn mừng chiến thắng. Trong lễ tế tổ và mừng chiến thắng quân Nguyên - Mông lần thứ ba, ngày 17/3 năm Mậu Tý (1288) Vua Trần Nhân Tông đã cảm khái đọc hai câu thơ bất hủ để ca ngợi tinh thần quyết chiến, quyết thắng giặc ngoại xâm của quân dân Ðại Việt và thể hiện tấm lòng của Vua tôi Nhà Trần đối với mảnh đất và con người Long Hưng - Hưng Hà:

" Xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã

Sơn hà thiên cổ điện n kim âu"

Nghĩa là : " Ðất nước hai phen chồn ngựa đá

Non sông nghìn thuở vững âu vàng"

Gần 800 năm qua, Lăng mộ các Vua Trần, Lăng mộ Thái Sư Trần Thủ Ðộ và Linh từ Quốc mẫu Trần Thị Dung vẫn còn đó, được đời đời cháu con và nhân dân chăm lo tu bổ, giữ gìn. Dòng sông mà bao đời nay nhân dân Hưng Hà thường gọi là sông Thái Sư - chính là con sông do Thái sư Trần Thủ Ðộ chỉ huy khơi đào - nay vẫn ngày ngày mang dòng nước tưới mát cho một vùng rộng lớn của quê lúa Hưng Hà.

Mỗi con sông, mỗi cánh đồng, mỗi thôn làng trên mảnh đất Long Hưng xưa - Hưng Hà nay - Thái Bình đều mang đậm những dấu tích anh linh của Triều đại Nhà Trần võ công oanh liệt.

Vương Triều Trần tồn tại và phát triển trong suốt 175 năm đã có những đóng góp to lớn về chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa trong dòng chảy liên tục và hào hùng của lịch sử dân tộc Việt Nam.

Trải qua gần tám thế kỉ, đến nay lễ hội truyền thống để tưởng nhớ các Vua Trần ở đền Trần xã Tiến Đức huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình vẫn được long trọng tổ chức hàng năm. Trong lễ hội đầu xuân vẫn duy trì tổ chức lễ rước nước, lễ thi cỗ cá, thi thả diều, thi gói bánh chưng ....

 

Sưu tầm./.

0966.413.666
popup

Số lượng:

Tổng tiền:

Bạn muốn xóa sản phẩm khỏi giỏ hàng?